Zararlı Risk Analizi

Sayın Üyemiz;

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nden alınan bir yazıda;

• Ülkemizde son dönemde meydana gelen zirai don ve olumsuz hava koşulları nedeniyle kiraz, şeftali, nektarin, kayısı, erik vb. ürünlerin çeşitli ülkelerden ithalatına ve/veya ithalat sonrasında ihracatına yönelik sektör taleplerinin anılan Bakanlığa iletildiği,
• 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 26’ncı maddesi uyarınca, gıda ve bitki sağlığı işlemlerinde risk analizine dayanılmasının zorunlu olduğu,
• aynı Kanun’a dayanılarak hazırlanan Bitki Karantinası Yönetmeliği’nin 7’nci maddesi gereği, ülkemize Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesi (IPPC) kapsamındaki ürünlerin ithalatında, ilk ithalat veya bitki sağlığı şartlarının değişmesi durumunda uluslararası standartlara uygun Zararlı Risk Analizi (ZRA) yapılabileceğinin hükme bağlandığı,
• ülkemizde varlığı bilinmeyen veya ihracata yönelik üretimi yapılan ticari öneme sahip ürünlerde ciddi kayıplara yol açabilecek zararlı organizmaların bulunduğu ülkelerden, bu zararlıların konukçusu olan bitkisel ürünlerin ithalatında bitki sağlığı tedbirlerinin uygulandığı,
• bu kapsamda son dönemde, Xylella fastidiosa, Candidatus Liberibacter spp., Diaphorina citri, Aulacaspis tubercularis, Dysmicoccus neobrevipes ve Milviscutulus mangiferae gibi zararlı organizmaların varlığı nedeniyle Mısır, İsrail ve İran gibi ülkelerden yapılan ithalatlarda çeşitli kısıtlamalar ve bitki sağlığı önlemleri uygulandığı,
• Türkiye’nin dünya kiraz üretiminde ilk sırada yer aldığı, kirazın en önemli ihraç ürünlerimizden biri olduğu ve birçok ülkeye ihracat için devam eden ZRA ve proje çalışmalarının bulunduğu,
• ülkemize ithal edilmek istenen kiraz, badem, erik, kayısı, şeftali, nektarin ürünlerinin üretildiği ülkelerden daha önce ithalat yapılmamış olması veya daha önce ithalat yapılmış olsa dahi bitki sağlığı şartlarının değişmiş olması nedeniyle anılan Yönetmelik kapsamında zararlı organizmaların ülkemize bulaşmasının ve yayılmasının önlenmesi amacıyla olumlu sonuçlanan bir ZRA çalışması yapılmamış ülkelerden bahse konu ürünlerin ithalatının uygun değerlendirilmediği,
• bu ürünlerin en önemli zararlılarından Şarka Virüsü (Plum pox potyvirus, PPV)’nün ürünlerde kalite ve miktar kaybına yol açtığı, yoğun enfeksiyonlarda %100’e varan zarara neden olabildiği ve Prunus türlerinin tohumlarıyla taşındığına dair raporların bulunduğu,
• bu nedenle, kiraz, kayısı, erik, şeftali, nektarin gibi ürünlerin ithalatı öncesinde, ihracatçı ülke ile ZRA sürecinin başlatılmasının ve söz konusu Bakanlıkça bu ürünlerin gönderici ülkede bulunan zararlı organizmalar açısından bitki sağlığı ve karantina riskleri yönüyle değerlendirilmesinin zorunlu olduğu,
• ZRA çalışmaları tamamlanmadan bu ürünlere ithalat izni verilmeyeceği, bu çerçevede firmaların ticari bağlantı yapmadan önce ZRA talebinde bulunmaları gerektiği,

ifade edilmektedir.

Bilgilerinize sunarız.